Piotr Tomaszuk
OFIARA WILGEFORTIS
Średniowieczny apokryf o świętej WILGEFORTIS opowiada o dziewczynie, którą Chrystus na znak miłości obdarował... brodą upodabniając w ten sposób jej twarz, do swego boskiego oblicza. Lud dostrzegł w tym zdarzeniu fakt cudowny, ojciec zaś widział znak hańby i działalności szatana. Ukrzyżował Wilgefortis ze słowami "Skoro on jest twoim  kochankiem, to umrzesz jak on!". Lud przechował wizerunek świętej Wilgefortis - ukrzyżowanej dziewczyny z twarzą Chrystusa.

Spektakl zadziwia wielkimi, ruchomymi figurami przypominającymi mansjony. Aktorom przewodzi demoniczny Mistrz Widowiska – MAGISTER LUDENS – postać wyprowadzona ze średniowiecznych misteriów. Obrazem, który zamyka widowisko i jednocześnie stanowi jego ideowe przesłanie jest ukrzyżowana KOBIETA Z TWARZĄ JEZUSA CHRYSTUSA. Sztuka na motywach opowieści Olgi Tokarczuk Dom dzienny, dom nocny.
AUTOR I REŻYSERIA: Piotr Tomaszuk
RZEŹBY: Mikołaj Malesza
MUZYKA: Adrian Jakuć-Łukaszewicz i Piotr Tomaszuk
REŻYSERIA ŚWIATEŁ: Grzegorz Zaręba
ASYSTENT REŻYSERA: Magdalena Rybij
OPIEKA SCENOGRAFICZNA: Mateusz Kasprzak
Czas trwania spektaklu: 90 minut
Spektakl dla widzów dorosłych
REMAKE - PREMIERA 3.07.2026

Galeria

Fotografie: Magdalena Rybij
OBSADA
Wilgefortis
Katarzyna Wolak-Gąsowska
Jezus Chrystus / Magister Ludens
Rafał Gąsowski
Ojciec
Dariusz Matys
Narzeczony
Bartłomiej Bazyluk
Matka przełożona
Magdalena Dąbrowska
Książę
Jakub Gujda
Biskup
Urszula Raczkowska
Dzieciątko
Anna Łukasiak
Magister Ludens
Piotr Tomaszuk
Adrian Jakuć
Kreacja muzyczna
Adrian Jakuć-Łukaszewicz
RECENZJE
Anna Czajkowska
"Apokryf człowieczeństwa" w Teatrze dla Wszystkich

(...) Tomaszuk wraz z aktorami Wierszalina kreuje ponadczasową rzeczywistość z głębokim, religijnym przesłaniem. Katarzyna Wolak-Gąsowska jako Wilgefortis aktorskie środki wyrazu ogranicza do minimum, innym razem gra z konieczną emocjonalnością. Ileż smutku, niewinności i poczucia osamotnienia jest w tej kreacji. Rafał Gąsowski, jak zwykle gra brawurowo, z charakterystycznym dla siebie cieniem ironii w głosie i geście. Jest indywidualistą i staje się samotnikiem, gdy z wprawą, techniczną biegłością tworzy przeciwne sobie symboliczne osoby Chrystusa, szatana, a potem na powrót wciela się w Magistra Ludens. Dariusz Matys jako ojciec zaskakuje, przeraża, fascynuje siłą monologu, naturalności zawartej w okrucieństwie granej postaci. Wspaniale partnerują mu pozostali aktorzy, czyli Magdalena Dąbrowska, Bartłomiej Bazyluk, Jakub Gujda, Urszula Raczkowska. Wszystko rozgrywa się w półmroku, przełamywanym światłem. Bohaterowie przemieszczają się, zamieniają miejscami, wchodzą w role, a światło podąża za nimi. Całość pulsuje dzięki niezwykłej mocy ukrytej w słowie i muzyczności tekstu. Nienaganna dykcja aktorów wydobywa surową dramaturgię spektaklu, przenikający, depresyjny charakter podkreślany kostiumem i dekoracją.
Henryka Wach-Malicka

Ofiara Wilgefortis to historia średniowiecznej świętej, opowieść o tajemnicy spotkania człowieka z Bogiem. Spektakl-misterium rozgrywa się na ruchomych podestach nawiązujących do tradycji średniowiecznych mansjonów. Narratorem, aranżerem i jednym z bohaterów jest Mistrz Widowiska - Magister Ludens. Poruszającą i pełną dramatycznych napięć historię Wilgefortis opowiadają - na równi z aktorami - ogromne drewniane figury. "Mimo prostej fabuły, spektakl Tomaszuka nie poddaje się - na szczęście - łatwej interpretacji. Dla postaci dramatu, ale i dla publiczności, Wilgefortis może być prawdziwą wybranką Chrystusa, ale może też być kobietą naznaczoną chorobą psychiczną, zrodzoną z panicznej ucieczki przed brutalnością świata. Na pewno jest jednak kobietą głęboko wierzącą i nieszczęśliwą, której wrażliwość i skłonność do mistycyzmu nie wytrzymały konfrontacji z rzeczywistością". "Tomaszuk sugeruje w widzeniach przyszłej świętej, że jej uwielbienie bóstwa ma wiele cech fizycznej, ziemskiej miłości. Niespełnienie daje zresztą kobiecie siłę, dzięki której przetrzyma z godnością wielorakie zakusy szatana i brutalność najbliższych". "Forma spektaklu koresponduje z jego treścią i zbudowana jest na wzór misterium. Całość prowadzi narrator, którego słowa często powtarzają postacie, a ruchy - machiny. Narrator "nie ma zdania" w kwestii świętości bohaterki; raz bywa gorącym jej wyznawcą, raz - ironicznym, szatańskim komentatorem zdarzeń. I to on sugeruje płynność granicy pomiędzy sacrum a bluźnierstwem".
Jacek Kopciński

Jesteśmy w samym środku średniowiecza, a zarazem w teatrze współczesnego reżysera, który, ożywiając dawny wzorzec, przygotowuje pole dla własnej "gry"… Ta "gra" dotykać będzie najczulszych punktów duchowości i obrzędowości chrześcijańskiej, niejednokrotnie zatrącając o struny herezji, zarazem jednak ani na chwilę nie przestanie być tylko "grą".

Czarna scena pustoszeje.W pamięci pozostaje przytłaczający świat spotworniałych masek i biała postać młodej, zakochanej dziewczyny, która ludziom, nie Bogu, potrafiła powiedzieć NIE. Iskierka - płomień - ludzka dusza, która rozbłysła w teatrze.
 Henryk Izydor Rogacki

Teatr monumentalny, teatr drewnianych "żywych" nadmarionet, przynoszący namiętne wyznanie Piotra Tomaszuka, a może tylko przypomnienie, że sztuka teatru to w gruncie rzeczy spowiedź artysty, czyniona z racji nieodgadnionych i tajemniczych.

Spektakl osobny i osobliwy, będący klasą samą w sobie, teatr rzadkiej urody i rzadkiego diapazonu scenicznej rozmowy.

NAGRODY

Grand Prix
Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej „Animacje"
Bielsko-Biała 2002
Pierwsza Nagroda za Reżyserię
Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej „Animacje"
Bielsko-Biała 2002
Wyróżnienie
VI Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Wpółczesnej
Warszawa 2000
Koszyk