TEATR WIERSZALIN
Teatr Wierszalin to jeden z najgłośniejszych i najbardziej rozpoznawalnych zespołów teatralnych w Polsce. Został założony w 1991 roku przez reżysera Piotra Tomaszuka wraz z grupą współpracujących z nim artystów. Siedzibą teatru jest Supraśl, niewielka miejscowość pod Białymstokiem. Teatr Wierszalin działa jako Instytucja Artystyczna Województwa Podlaskiego, współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Teatr Wierszalin jest trzykrotnym laureatem prestiżowej nagrody Fringe First, przyznawanej podczas światowego festiwalu teatralnego w Edynburgu. W 1994 roku teatr otrzymał z rąk Ministra Spraw Zagranicznych RP dyplom uznania za wybitne zasługi dla kultury polskiej na świecie, natomiast w 1998 roku uhonorowany został Nagrodą Krytyków Międzynarodowy Instytut Teatralny, przyznaną w uznaniu wartości wnoszonych do teatru światowego.
Teatr Wierszalin jest trzykrotnym laureatem prestiżowej nagrody Fringe First, przyznawanej podczas światowego festiwalu teatralnego w Edynburgu. W 1994 roku teatr otrzymał z rąk Ministra Spraw Zagranicznych RP dyplom uznania za wybitne zasługi dla kultury polskiej na świecie, natomiast w 1998 roku uhonorowany został Nagrodą Krytyków Międzynarodowy Instytut Teatralny, przyznaną w uznaniu wartości wnoszonych do teatru światowego.
Zespół teatru
Piotr Tomaszuk
Piotr Tomaszuk urodził się 17 czerwca 1961 roku w Białymstoku. Jest reżyserem teatralnym, dramatopisarzem i scenarzystą, założycielem oraz dyrektorem Teatru Wierszalin w Supraślu.
Piotr Tomaszuk ukończył Wydział Wiedzy o Teatrze w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie (1984) oraz reżyserię teatru lalek w Białymstoku. Swoją karierę rozpoczął w 1986 roku w Białostockim Teatrze Lalek spektaklem O medyku Feliksie. Kolejny spektakl, Turlajgroszek, przyniósł mu ogólnopolskie uznanie i doprowadził do założenia w 1991 roku — wspólnie z Tadeuszem Słobodziankiem — istniejącego do dziś Teatru Wierszalin w Supraślu.
Prowadzony przez Tomaszuka teatr stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i uznanych polskich teatrów alternatywnych, zdobywając trzykrotnie nagrodę Fringe First na Festiwalu w Edynburgu za spektakle: Turlajgroszek (1993), Merlin (1994) oraz Medyk (1997). Tomaszuk wypracował unikalny styl, łączący wybitne aktorstwo z perfekcyjnym wykorzystaniem lalek oraz form plastycznych. Przez polską krytykę Teatr Wierszalin uznawany jest za kontynuatora tradycji Teatru Reduta Juliusza Osterwy, Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego oraz Teatru Cricot 2 Tadeusza Kantora.
Tomaszuk jest laureatem licznych nagród, w tym Nagrody im. Konrada Swinarskiego (1993), Nagrody im. Leona Schillera (1995) oraz Srebrnego (2006) i Złotego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2023). Za swoją działalność został również odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2023).
Do najważniejszych spektakli autorskich należą: Turlajgroszek, Głup, Ofiara Wilgefortis, Święty Edyp, Bóg Niżyński, Wierszalin. Reportaż o końcu świata oraz komedia Wziołowstąpienie. Do najważniejszych realizacji innych autorów należą: Merlin Tadeusza Słobodzianka, Klątwa oraz Wyzwolenie Stanisława Wyspiańskiego, a także inscenizacje tekstów Adama Mickiewicza: Dziady, Ballady i romanse, Liryki lozańskie.
Teatr Wierszalin w swojej historii występował kilkakrotnie w Tokio (Japonia), Stanach Zjednoczonych, Indiach, Meksyku oraz w większości krajów europejskich, w tym na Wystawie Światowej w Hanowerze (Niemcy) w 2000 roku.
Piotr Tomaszuk ukończył Wydział Wiedzy o Teatrze w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie (1984) oraz reżyserię teatru lalek w Białymstoku. Swoją karierę rozpoczął w 1986 roku w Białostockim Teatrze Lalek spektaklem O medyku Feliksie. Kolejny spektakl, Turlajgroszek, przyniósł mu ogólnopolskie uznanie i doprowadził do założenia w 1991 roku — wspólnie z Tadeuszem Słobodziankiem — istniejącego do dziś Teatru Wierszalin w Supraślu.
Prowadzony przez Tomaszuka teatr stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i uznanych polskich teatrów alternatywnych, zdobywając trzykrotnie nagrodę Fringe First na Festiwalu w Edynburgu za spektakle: Turlajgroszek (1993), Merlin (1994) oraz Medyk (1997). Tomaszuk wypracował unikalny styl, łączący wybitne aktorstwo z perfekcyjnym wykorzystaniem lalek oraz form plastycznych. Przez polską krytykę Teatr Wierszalin uznawany jest za kontynuatora tradycji Teatru Reduta Juliusza Osterwy, Teatru Laboratorium Jerzego Grotowskiego oraz Teatru Cricot 2 Tadeusza Kantora.
Tomaszuk jest laureatem licznych nagród, w tym Nagrody im. Konrada Swinarskiego (1993), Nagrody im. Leona Schillera (1995) oraz Srebrnego (2006) i Złotego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2023). Za swoją działalność został również odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2023).
Do najważniejszych spektakli autorskich należą: Turlajgroszek, Głup, Ofiara Wilgefortis, Święty Edyp, Bóg Niżyński, Wierszalin. Reportaż o końcu świata oraz komedia Wziołowstąpienie. Do najważniejszych realizacji innych autorów należą: Merlin Tadeusza Słobodzianka, Klątwa oraz Wyzwolenie Stanisława Wyspiańskiego, a także inscenizacje tekstów Adama Mickiewicza: Dziady, Ballady i romanse, Liryki lozańskie.
Teatr Wierszalin w swojej historii występował kilkakrotnie w Tokio (Japonia), Stanach Zjednoczonych, Indiach, Meksyku oraz w większości krajów europejskich, w tym na Wystawie Światowej w Hanowerze (Niemcy) w 2000 roku.
Rafał Gąsowski
Aktor, reżyser, autor tekstów teatralnych i scenografii. Po studiach w Akademii Teatralnej w Warszawie związał się z legendarnym „Teatrem Wierszalin”, którego jest głównym aktorem. Uczestnik wielu polskich i międzynarodowych festiwali teatralnych m.in. „Neue Stucke aus Europa” w Wiessbaden, „Terra Europa” w Berlinie, „Europalia” w Brukseli, Międzynarodowa Olimpiada Teatralna w Indiach, „Fringe First” w Edynburgu, występował w Japonii i grał na Broadwayu w Nowym Jorku. Laureat nagród aktorskich m.in. Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, Festiwalu „Zderzenie Teatrów” w Kłodzku, konkursu „Klasyka Żywa”, dwukrotnie nominowany do nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza za najlepszą kreację aktorską za rolę Niżyńskiego w „Bogu Niżyńskim” i Konrada „Dziady. Noc Druga” w reż. Piotra Tomaszuka
Katarzyna Wolak-Gąsowska
Aktorka teatralna i filmowa. Absolwentka Akademii Sztuk Teatralnych im. St. Wyspiańskiego we Wrocławiu. Studiowała również Muzykologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W Teatrze Wierszalin debiutowała w 2017 roku, jeszcze jako studentka, rolą Ewy w spektaklu ,,Dziady. Noc Druga” w reż. Piotra Tomaszuka. Stypendystka m.in. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Prezydenta Miasta Wrocławia i krakowskiej Fundacji Sapere Auso. Uczestniczka ogólnopolskich festiwali piosenki aktorskiej i poezji śpiewanej. Prowadzi autorskie warsztaty teatralne z dziećmi, młodzieżą oraz dorosłymi.
Dariusz Matys
Aktor. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie /2003/ Debiut aktorski/2001/: Teatr PWST ”Jak wam się podoba „ W. Shakespeaer” reż Andrzej Wajda, W latach 2001 - 2006 współpraca z Krakowskim Teatrem Scena Stu, Teatrem KTO w Krakowie i Teatrem W. Siemaszkowej w Rzeszowie,
Magdalena Dąbrowska
Aktorstwo, taniec i muzyka przeplatały się w moim życiu artystycznym od zawsze. Debiutowałam zaraz po studiach na deskach Teatru „Baj” w Warszawie w 2008 roku, gdzie grałam przez 7 sezonów. Uczyłam się w Autorskiej Szkole Musicalowej Macieja Pawłowskiego w Teatrze Roma. Współpracowałam z niezależnym Teatrem „Scena Lubelska 30/32” w Warszawie. Gram na skrzypcach i uczę tańca w Kapeli Batareja, śpiewam w Katedralnym Chórze Carmen. Taniec i podróże to moja pasja, ale to w teatrze czuję się jak w domu.
Urszula Raczkowska
Aktorka. Absolwentka Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza - Wydziału Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku. Ukończyła Podyplomowe Studia Logopedyczne na Uniwersytecie w Białymstoku. Współpracowała z niezależną grupą teatralną Kompanią Doomsday. W latach 2008 - 2021 związana z Teatrem Lalki i Aktora w Wałbrzychu. Stypendystka Prezydenta Miasta Wałbrzycha. W Teatrze Wierszalin od 2023 roku.
Katarzyna Ogrodniczak
Aktorka, wokalistka. Absolwentka Państwowego Policealnego Studium Wokalno-Aktorskiego im. Danuty Baduszkowej w Gdyni, a także Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina na wydziale Wokalno-Aktorskim. Muzyczna rodzina zaszczepiła w niej miłość do skrzypiec, fortepianu, a także muzyki ludowej w zakresie śpiewu, tańca i gry na instrumencie. W wolnych chwilach lubi robić na drutach i tworzyć własną muzykę.
Bartłomiej Bazyluk
Urodził się w Bielsku Podlaskim. Od najmłodszych lat był zaangażowany w życie kulturalne i społeczne rodzinnego miasta oraz aktywnie działał w przestrzeni artystycznej. Od 2021 roku studiuje aktorstwo w Akademii Teatralnej w Warszawie, Filii w Białymstoku. Otrzymał Stypendium Prezydenta Miasta Białegostoku dla szczególnie uzdolnionych studentów za szereg osiągnięć artystycznych oraz dobre wyniki w nauce.
Magdalena Rybij
Asystentka reżysera, fotografka i studentka Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. L.Schillera w Łodzi. Od 2020 roku jest częścią zespołu Teatru Wierszalin, który fotografuje na scenie, jak i w codziennym procesie twórczym. Laureatka Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorka dwóch albumów fotograficznych - „Dziady w Teatrze Wierszalin” oraz „Tańczyć Konrada”. Jej prace pokazywane były m.in. w Tokio i Wilnie. Od 2025 roku koordynatorka organizacyjna największego podlaskiego Festiwalu „Między Wierszami”.
Adrian Jakuć-Łukaszewicz
Rocznik 83. Producent muzyczny i współkompozytor muzyki do spektakli teatru Wierszalin. Samozwańczy multiinstrumentalista zafascynowany poszukiwaniem rytmu słów. Oprócz żywych instrumentów nie straszne są mu też wszelakie elektroniczne maszyny wydające dźwięk. Razem z reżyserem Piotrem Tomaszukiem wykonuje na żywo muzykę w spektaklach Wierszalina.
Mateusz Kasprzak
Grafik, scenograf i art director. Karierę zawodową rozpoczął w branży reklamowej, pracując w czołowych agencjach, gdzie realizował nagradzane kampanie, w tym dla Filmwebu, Muzeum Browaru Żywiec i WWF. Jego prace zdobyły m.in. nagrody KTR i Kreatura. Od 2014 roku związany z Teatrem Wierszalin, gdzie jego scenografie zostały uhonorowane nagrodą na Festiwalu „Dwa Teatry”. Współpracował także z Teatrem Telewizji oraz Białostockim Teatrem Lalek.
Artyści współpracujący
Monika Kwiatkowska
Patryk Ołdziejewski
Rafał Grabowski
Magdalena Czajkowska
Jan Tomaszuk
Kacper Rokosz
NAGRODY
FRINGE FIRST
Turlajgroszek
Międzynarodowy Festiwal Teatralny - Edynburg 1993
FRINGE FIRST
Merlin
Międzynarodowy Festiwal Teatralny - Edynburg 1994
FRINGE FIRST
medyk
Międzynarodowy Festiwal Teatralny - Edynburg 1997
Złoty medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Przyznany Piotrowi Tomaszukowi przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Warszawa 2023
Srebrny medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Przyznany Piotrowi Tomaszukowi przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warszawa 2006
Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP
Przyznana Piotrowi Tomaszukowi w kategorii TEATR, Warszawa 2019
Dyplom uznania Ministra Spraw Zagranicznych RP
Za wybitne zasługi dla kultury polskiej na świecie, Warszawa 1994
Złoty Ryngraf
Dziady - Noc Pierwsza
Dziady - Noc druga
Festiwal Kultury Narodowej "Pamięć i Tożsamość" - Warszawa 2021
Podlaska Marka Roku
OBJAZD MICkiewiczowski
Finał Podlaskiej Marki 2020 - Białystok 2021
Nagroda Krytyków Polskiego Ośrodka ITI
Za popularyzację polskiej kultury za granicą w uznaniu wartości, jakie działalność Towarzystwa Wierszalin wnosi do teatru światowego, Warszawa 1998
Ambasador Wschodu
Festiwal "Między Wierszami"
Finał konkursu -
Janów Podlaski 2021
Nagroda Marszałka Województwa Opolskiego
Dziady - Noc Druga
43. Opolskie Konfrontacje Teatralne "Klasyka Polska", Opole 2018
GRAND PRIX
Dziady - Noc Pierwsza
Festiwal "Klamra 2017", Toruń 2017
GRAND PRIX
Dziady - Noc Druga
23. Festiwal "Zderzenie Teatrów", Kłodzko 2017
Nagroda Krytyka Teatralnego Wiesława Kowalskiego
Dziady - Noc Druga
Przyznana Rafałowi Gąsowskiemu za kreację aktorską na 23. Festiwalu "Zderzenie Teatrów", Kłodzko 2017
Nominacja do Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza
Dziady - Noc Druga
Za najlepszą kreację aktorską w sezonie 2016/2017, za rolę Konrada dla Rafała Gąsowskiego
GRAND PRIX
TURLAJGROSZEK
Ogólnopolski Festiwal Teatrów Lalek, Opole 1992
GRAND PRIX
TURLAJGROSZEK
"Zderzenia", Kłodzko 1992
Atest Assitej
TURLAJGROSZEK
Nagroda Międzynarodowego Stowarzyszenia Teatrów dla Dzieci i Młodzieży, Warszawa 1991
Nagroda im. Konrada Swinarskiego
merlin
Nagroda miesięcznika "Teatr", Warszawa 1993
GRAND PRIX
KLĄTWA
"Festiwal Klasyka Polska", Opole 1995
GRAND PRIX
KLĄTWA
"Zderzenia", Kłodzko 1995
Nagroda Dziennikarzy
KLĄTWA
Gorzowskie Spotkania Teatralne, Gorzów 1996
Nagroda im. Leona Schillera
Klątwa
Nagroda Związku Artystów Scen Polskich, Warszawa 1996
Nagroda dziennikarzy "Melpomena 96"
Klątwa
Szczecińskie Spotkania Teatralne, Szczecin 1996
The Herald Angel Awards
Medyk
Nagroda teatralna Tygodnika HERALD TRIBUNE, Edynburg 1997
Atest Assitej
Medyk
Warszawa 1997
Pierwsza nagroda
Medyk
Ogólnopolski Festiwal Teatrów Lalek, Opole 1997
The Herald Angel Awards
DYBBUK
Nagroda teatralna Tygodnika HERALD TRIBUNE, Edynburg 1997
Główna Nagroda
Prawiek i inne czasy
III Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, Warszawa 1997
Nagroda Aktorska
Prawiek i inne czasy
Przyznana Joannie Kasperek; III Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, Warszawa 1997
Wyróżnienie za reżyserię
Prawiek i inne czasy
III Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, Warszawa 1997
Nagroda zespołowa
PASJA ZABŁUDOWSKA
V Ogólnopolski Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, Warszawa 1999
GRAND PRIX
Ofiara Wilgefortis
Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej "Animacje", Bielsko-Biała 2002
Pierwsza Nagroda za reżyserię
Ofiara Wilgefortis
Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej "Animacje", Bielsko-Biała 2002
Wyróżnienie
Ofiara Wilgefortis
VI Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Wpółczesnej, Warszawa 2000
GRAND PRIX
BÓG NIŻYŃSKI
II Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych "Raport", Gdynia 2007
GRAND PRIX
BÓG NIŻYŃSKI
XIII Międzynarodowe Toruńskie Spotkania Teatrów Lalek, Toruń 2006
Główna nagroda
BÓG NIŻYŃSKI
XV Międzynarodowy Festiwal Kopriva, Koprivnica, Czechy 2007
Wyróżnienie za reżyserię
BÓG NIŻYŃSKI
XIII Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, Warszawa 2007
Główna Nagroda
BÓG NIŻYŃSKI
XV Alternatywne Spotkania Teatralne "Klamra", Toruń 2007
Zespołowa Nagroda Aktorska
BÓG NIŻYŃSKI
XIII Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, Warszawa 2007
Nagroda za Najlepsze Przedstawienie
Roku
Wierszalin. Reportaż o końcu świata
XIV Ogólnopolski Konkurs na Wystawienie Poskiej Sztuki Współczesnej, Warszawa 2008
Nagroda za muzykę
Wierszalin. Reportaż o końcu świata
XIV Ogólnopolski Konkurs na Wystawienie Poskiej Sztuki Współczesnej, Warszawa 2008
Pierwsza Nagroda
Wierszalin. Reportaż o końcu świata
III Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych "Raport", Gdynia 2008
Nagroda za reżyserię
Wierszalin. Reportaż o końcu świata
XIV Międzynarodowe Toruńskie Spotkania Teatrów Lalek, Toruń 2007
Nagroda za scenografię
Wierszalin. Reportaż o końcu świata
XIV Międzynarodowe Toruńskie Spotkania Teatrów Lalek, Toruń 2007
Wyróżnienie za muzykę
Wierszalin. Reportaż o końcu świata
XIV Międzynarodowe Toruńskie Spotkania Teatrów Lalek, Toruń 2007
Nagroda za muzykę
Wierszalin. Reportaż o końcu świata
Międzynarodowy Festiwal "Boska Komedia", Kraków 2008
Nagroda za scenografię
HISTORYJA O CHWALEBNYM ZMARTWYCHWSTANIU PAŃSKIM
XVI Festiwal Teatru Telewizji Polskiej i Teatru Polskiego Radia "Dwa Teatry", Sopot 2016
Nagroda za Twórczą Interpretację
HISTORYJA O CHWALEBNYM ZMARTWYCHWSTANIU PAŃSKIM
42. Opolskie Konfrontacje Teatralne - nagroda Komisji Artystycznej "Klasyki Żywej", Opole 2017
Nagroda za Najlepszą Kreację Aktorską
Święty Edyp
Przyznana Rafałowi Gąsowskiemu i Alicji Rapsiewicz, Międzynarodowy Festiwal Teatrów Kopriva, Koprivnica, Czechy
Nagroda Towarzystwa Przyjaciół Supraśla "Henryk 2006"
Supraśl 2006
